Món ăn đặc sản Sơn La bạn không nên bỏ lỡ

1. Pa Pỉnh Tộp

Pa Pỉnh Tộp (cá nướng) có nguyên liệu chính là cá chép, trôi hoặc trắm tươi, được làm sạch rồi mổ phía sống lưng, sau đó nhồi các loại gia vị gồm gừng, sả, rau thơm, hạt dổi, đặc biệt là mắc khén và mầm măng của cây sa nhân vào bên trong, bên ngoài xoa một lớp bột riềng và thính gạo. Sau đó, cá được gập đôi rồi nướng trên than hồng. Khi chín, cá dậy mùi thơm nồng, phần da giòn rụm, phần thịt thấm gia vị, ngọt mềm và đậm vị.

Giá tham khảo: 139.000 VND/con khoảng 0,7 - 0,8kg

Đặc sản Pa Pỉnh Tộp

2. Vịt Chiềng Mai

Được nuôi thả nơi ven suối và đồi thấp, vịt Chiềng Mai có xương nhỏ, da màu vàng, thịt thơm, vị ngọt, ăn mềm nhưng không bở. Vịt thường được chế biến thành các món luộc chấm chéo, nướng mắc khén, rang riềng, cháy tỏi, hầm hạt sen, làm nộm hoặc nấu măng rừng, v.v. Nổi bật nhất là món vịt nướng ướp tiêu rừng, khi chín tỏa hương thơm quyến rũ cùng da vàng ruộm giòn nhẹ ngon mắt. Đây là món ăn làm nên thương hiệu của vùng đất Chiềng Mai, huyện Mai Sơn.

Giá tham khảo: 150.000 - 580.000 VND/món tuỳ khẩu phần và cách chế biến

Vịt bản Chiềng Mai

3. Nộm da trâu

Đây là một món ăn độc đáo thể hiện sự sáng tạo và tài hoa của người Thái. Da trâu thui vàng, cạo sạch lông, sau đó luộc kỹ cho đến khi mềm rồi thái mỏng. Nguyên liệu được trộn đều với nước măng chua, lạc rang giã nhỏ và các loại rau thơm như mùi tàu, húng dũi. Món nộm có vị chua thanh của măng, dai giòn sần sật của da trâu và thơm bùi của lạc rang, rất bắt miệng mà không hề ngấy.

Giá tham khảo: Từ 80.000 VND/đĩa

Nộm da trâu

4. Lẩu sữa Mộc Châu

Lẩu sữa là món ăn mới lạ, mang đậm dấu ấn cao nguyên Mộc Châu - nơi có ngành chăn nuôi bò sữa phát triển bậc nhất cả nước. Nước lẩu được chế biến từ sữa bò tươi nguyên chất, kết hợp với nước hầm xương và các loại gia vị, mang đến hương vị vừa béo ngậy, thơm mùi sữa, vừa ngọt thanh đậm đà. Thực khách có thể nhúng kèm thịt bò, thịt gà và các loại rau củ tươi xanh của vùng cao.

Giá tham khảo: 370.000 VND/nồi 3 - 4 người ăn

5. Cháo mắc nhung

Cháo mắc nhung là món ăn bài thuốc độc đáo của đồng bào dân tộc Thái. Mắc nhung là một loại quả dại thuộc họ cà, có vị hơi đắng. Quả được giã nát, nấu cùng gạo tẻ và nước hầm xương hoặc sườn heo, thêm ít gừng, ớt và sả. Bát cháo nóng hổi và sánh mịn, có vị ngăm ngăm đắng ban đầu, sau đó là vị ngọt của gạo và thịt, cùng hương thơm đặc trưng của mắc nhung. Người dân địa phương tin rằng món cháo này có tác dụng giải cảm, tốt cho sức khỏe, đặc biệt là vào những ngày thay đổi thời tiết.

Giá tham khảo: 20.000 - 40.000 VND/bát

Cháo mắc nhung

6. Bê chao Mộc Châu

Là đặc sản trứ danh của Mộc Châu, bê chao có nguyên liệu chính là thịt bê sữa non được thái miếng vừa ăn, tẩm ướp gia vị gừng, sả, ớt, v.v. rồi chao nhanh trong chảo dầu nóng. Khi chín, thịt có lớp ngoài vàng ruộm, bên trong mềm ngọt và thơm phức. Món ăn ngon nhất khi dùng nóng và chấm kèm nước tương sánh đặc.

Giá tham khảo: 190.000 - 350.000 VND/đĩa

Đặc sản bê chao

7. Nộm hoa ban

Vào mùa xuân, khi hoa ban nở trắng núi rừng Tây Bắc, người dân tộc Thái lại có món nộm hoa ban thanh mát và tinh tế. Những bông hoa ban trắng muốt được chần sơ qua nước sôi, sau đó trộn cùng thịt cá sông suối nướng xé nhỏ, hoặc đôi khi là da trâu hay tai lợn, v.v. thêm măng đắng và các loại gia vị như tỏi, ớt, rau thơm, nước chẩm chéo. Món nộm có vị bùi bùi, chua nhẹ và mùi thơm dịu, rất thanh mát và dễ ăn.

Giá tham khảo: 40.000 - 70.000 VND/đĩa

Nộm hoa ban

8. Thịt chua (nhứa xổm)

Nhứa xổm là món thịt lợn muối chua truyền thống của người Thái. Thịt lợn bản được thái miếng, tẩm ướp với muối, riềng và các gia vị rồi trộn đều với thính gạo rang thơm. Hỗn hợp này được cho vào ống tre hoặc hũ sành, nén chặt và ủ lên men tự nhiên trong vài ngày. Thịt chua thành phẩm có vị chua dịu, thơm mùi thính và gia vị, thường được ăn trực tiếp, đồ chín hoặc xào với măng, vừa lạ miệng lại kích thích vị giác.

Giá tham khảo: 52.000 VND/200g

9. Cá chép gù

Cá chép gù thường chỉ có ở các khe suối tự nhiên thuộc xã Ngọc Chiến, huyện Mường La. Cá sống trong môi trường nước lạnh, chảy xiết nên có thân hình khác biệt với phần lưng gù lên, thịt rất săn chắc, ngọt và thơm. Loài cá này có thể chế biến thành nhiều món ngon như gỏi cá, nướng mắc khén, hấp gừng, nấu canh, kho riềng, v.v. món nào cũng làm nổi bật được chất lượng thịt cá hảo hạng.

Giá tham khảo: 160.000 - 300.000 VND/kg

10. Gà thả đồi

Gà thả đồi Sơn La được nuôi tự nhiên trong vườn rừng, ăn rau, ngô và côn trùng nên thịt chắc, da mỏng, ngọt đậm và không có mùi hôi. Gà thường được chế biến đơn giản như luộc chấm chéo, nướng lá mắc mật hoặc hấp cách thuỷ với sả, gừng. Vị thịt thơm, mềm mà không bở, ăn kèm muối tiêu mắc khén hoặc rau rừng càng dậy hương vị núi non.

Giá tham khảo: Từ 130.000 - 220.000 VND/kg

Gà nướng mắc khén Tây Bắc

11. Lợn bản

Lợn bản Sơn La thường là giống lợn đen hoặc lợn Mán, được nuôi thả tự nhiên trên nương, ăn củ, cỏ, ngô và rau rừng. Thịt lợn săn chắc, thơm ngọt, ít mỡ, nạc tận bì và không dai, có thể chế biến đa dạng thành nhiều món như: quay nguyên con, nướng riềng mẻ, xào sả ớt, làm lạp xưởng, hun khói v.v. mang lại hương vị đầy thương nhớ.

Giá tham khảo: Từ 130.000 VND/kg

Mẹt lợn bản địa

12. Thịt dê núi

Dê núi thả rông tại Sơn La, nhất là khu vực đèo Ban thuộc huyện Vân Hồ chủ yếu ăn lá rừng và uống nước suối, nên lớp thịt rất săn chắc và ít mỡ. Thịt dê ở đây có thể chế biến thành nhiều món như hấp sả, nướng mọi, lẩu dê, quay nguyên tảng, ủ trấu, tái chanh, xào lăn, làm tiết canh, nấu cháo, v.v.

Giá tham khảo: 700.000 VND/kg hoặc 180.000 - 300.000 VND/món tuỳ cách chế biến và khẩu phần

13. Thịt băm gói lá nướng (nhứa pho)

Nhứa pho là món ăn dân dã nhưng vô cùng thơm ngon của người Thái ở Mộc Châu. Thịt lợn vai được băm nhỏ, trộn đều với trứng gà và các loại gia vị như tỏi, hành, mắc khén. Hỗn hợp thịt sau đó được gói cẩn thận trong nhiều lớp lá chuối hoặc lá dong rồi nướng trên bếp than hồng. Hơi nóng làm thịt chín mềm, ngọt nước và thấm đẫm hương thơm của lá gói, tạo nên một món ăn có sức hấp dẫn khó cưỡng.

Giá tham khảo: 90.000 VND/gói khoảng 400g

Thịt băm gói lá nướng

14. Canh vón vén đuôi bò

Canh vón vén đuôi bò là món ăn truyền thống trong những dịp lễ, Tết của người Thái Sơn La. Đuôi bò được hầm kỹ cho mềm nhừ, sau đó cho lá vón vén (còn gọi là lá nồm, lá giang) vào nấu cùng. Món canh có vị chua thanh của lá, vị thơm ngậy và ngọt béo của tủy bò, là món ăn giải nhiệt và rất đưa cơm, mang đậm hương vị ẩm thực bản địa.

Giá tham khảo: Từ 60.000 VND/tô

Ngoài những đặc sản tiêu biểu, Sơn La còn sở hữu nhiều món ăn dân dã, đậm chất vùng cao mà du khách nên một lần thưởng thức:

• Cơm lam
• Xôi ngũ sắc
• Gỏi cá Sơn La
• Tảo nộm
• Cá suối nướng

Đặc sản Sơn La nên mua về làm quà

15. Thịt gác bếp

Đây là món quà "kinh điển" và đặc trưng nhất của Sơn La nói riêng và Tây Bắc nói chung. Thịt trâu, thịt lợn bản được thái thành từng dẻ dài, tẩm ướp đậm đà với mắc khén, hạt dổi, ớt, gừng, v.v. rồi treo lên gác bếp, hong khô từ từ bằng khói của củi rừng. Thịt thành phẩm có màu nâu sậm bên ngoài nhưng bên trong vẫn giữ được màu đỏ hồng và độ ẩm, khi ăn có vị ngọt của thịt, cay nồng của gia vị và hương khói đặc trưng không thể nhầm lẫn.

Giá tham khảo: 900.000 VND/kg

Thịt gác bếp

16. Măng ớt Sơn La

Măng ớt là món ăn kèm phổ biến trong bữa cơm của người Thái và người Mông tại Sơn La, vừa có vị cay nồng, vừa tạo điểm nhấn đặc biệt cho món chính. Măng được chọn từ măng nứa non, thái sợi, phơi ráo rồi ngâm cùng ớt rừng, tỏi, muối và nước đun sôi để nguội. Sau vài ngày lên men, măng vừa giòn lại có vị cay dịu, chua nhẹ và hương thơm đặc trưng. Món này thường ăn kèm với thịt luộc, lẩu, cá nướng hoặc cơm lam.

Giá tham khảo: 120.000 VND/1kg

Măng ớt Sơn La

17. Đồ chấm Tây Bắc

Có thể nói rằng ẩm thực Sơn La sẽ mất đi một nửa hương vị nếu thiếu các loại đồ chấm bản địa, được xem là “linh hồn” trong mỗi bữa ăn của đồng bào Thái, Mông. Mỗi loại chấm được điều chỉnh theo món chính và nguyên liệu sẵn có trong từng mùa, nổi bật cso thể kể đến:

• Chẩm chéo: Hỗn hợp giã tay từ ớt nướng, tỏi, mắc khén, hạt dổi, rau mùi tàu, đôi khi thêm nước măng chua. Ăn kèm thịt nướng, rau luộc, cá suối.
• Muối ớt mắc khén: Pha từ muối hột rang, ớt rừng và mắc khén giã mịn, cho hượng vị thơm và cay nồng, dùng cho các món luộc hoặc thịt gác bếp.

Giá tham khảo: Từ 30.000 VND/hũ 100g

Đồ chấm vị bản

18. Na thái Mai Sơn

So với các giống na thông thường, na thái Mai Sơn có chất lượng vượt trội với kích thước quả lớn, lớp vỏ mỏng mịn và bên trong ít hạt. Thịt na dày, có vị ngọt đậm, thơm và rất ít bị cát. Khi chín, quả có thể để được 4 - 5 ngày, thích hợp làm quà tươi theo mùa (tháng 06 - 08 âm lịch). Ngoài ra, nhiều cơ sở còn chế biến na sấy dẻo, siro na đóng lọ rất tiện mang theo.

Giá tham khảo: 35.000 - 55.000 VND tại vườn; 80.000 - 100.000 VND/kg tại các điểm phân phối

19. Mận sấy dẻo Mộc Châu

Từ giống mận hậu đặc sản Mộc Châu, người dân địa phương chế biến thành mận sấy dẻo bằng phương pháp sấy lạnh giữ nguyên màu sắc, vị chua ngọt và hương thơm tự nhiên. Mận có thể ăn liền, dùng pha trà hoặc điểm xuyết vào các món tráng miệng. Nhờ cách đóng gói đẹp, tiện lợi và hạn sử dụng lâu, mận sấy dẻo là món quà được nhiều du khách lựa chọn, đặc biệt trong mùa lễ Tết.

Giá tham khảo: 45.000 VND/200g

Mận sấy dẻo Mộc Châu (Nguồn: Mận sấy dẻo Cường Hoa)

20. Cam rốn lồi Mộc Châu

Cam rốn lồi là giống cam đặc hữu được trồng tại Mộc Châu, nổi bật với quả to đều, vỏ mỏng, tép cam mọng nước và vị ngọt đậm. Mùa vụ của cam rốn lồi bắt đầu từ tháng 11 đến tháng 01 năm sau, sau khi thu hoạch vẫn giữ được độ tươi lâu và vỏ có tinh dầu thơm nhẹ. Đây là món quà sức khỏe được nhiều người tin chọn.

Giá tham khảo: 70.000 - 80.000 VND/kg tại vườn

21. Táo mèo (sơn tra) Mường La

Táo mèo còn gọi là sơn tra, loại quả này thường được tìm thấy trên các triền núi cao thuộc huyện Mường La. Quả nhỏ, khi ăn sống có vị chua chát đặc trưng, nhưng lại trở nên thơm dịu và thanh mát khi được ngâm rượu, chế biến thành ô mai hoặc nấu siro. Mùa thu hoạch táo mèo kéo dài từ tháng 8 đến tháng 10 hằng năm. Người dân địa phương hái quả tươi rồi đem sấy khô hoặc bán tươi theo từng đợt. Đây là món quà đậm chất núi rừng Tây Bắc, vừa mộc mạc, tự nhiên vừa giàu giá trị sử dụng.

Giá tham khảo: Từ 80.000 VND/kg táo mèo khô

Táo mèo Sơn La

22. Trám đen Phiêng Mựt

Trám đen là loại quả rừng quý thường được thu hái vào mùa thu ở Phiêng Mựt, huyện Quỳnh Nhai. Quả có lớp vỏ đen óng ánh, cùi dày và vị bùi béo đặc trưng không thể nhầm lẫn. Sau khi thu hoạch, trám thường được ngâm trong nước ấm để làm mềm, sau đó có thể dùng ngay, kho cùng thịt hoặc làm nhân xôi. Ngoài trám tươi theo mùa, du khách có thể tìm mua trám sấy khô hay trám ngâm muối đóng lọ, giúp bảo quản được lâu và thưởng thức quanh năm.

Giá tham khảo: 150.000 - 200.000 VND/kg

23. Cà phê Sơn La

Sơn La là vùng trồng cà phê Arabica lớn nhất miền Bắc, hiện có trên 20.000ha canh tác tập trung ở các huyện Mai Sơn, Thuận Châu và Quỳnh Nhai. Cà phê nơi đây được trồng, thu hái và sơ chế theo hướng hữu cơ và đạt chuẩn xuất khẩu. Hạt cà phê Arabica Sơn La nổi bật với vị chua nhẹ, hậu ngọt thanh và hương thơm tinh tế, phù hợp cả pha máy lẫn pha thủ công. Nhiều cơ sở chế biến địa phương còn sản xuất cà phê rang mộc, cà phê hòa tan sấy lạnh, đáp ứng nhu cầu đa dạng của du khách.

Giá tham khảo: 300.000 - 500.000 VND/gói 300g đã qua sơ chế

Sơn La là vùng trồng cà phê Arabica lớn tại miền Bắc

24. Quýt Chiềng Cọ

Quýt Chiềng Cọ gây ấn tượng với lớp vỏ mỏng, màu vàng tươi bắt mắt, múi đều, mọng nước và tỏa hương thơm dịu nhẹ. Vị quýt ngọt thanh, ít hạt và hậu chua nhẹ, rất thích hợp để giải khát tự nhiên, đặc biệt trong những ngày đông hanh khô miền núi.

Giá tham khảo: 20.000 - 30.000 VND/kg

25. Chè Tà Xùa

Nằm ở độ cao 1.500m và sở hữu khí hậu quanh năm mây phủ, xã Tà Xùa, huyện Bắc Yên chính là vùng trồng chè cổ thụ trứ danh. Chè nơi đây chủ yếu là giống Shan Tuyết, búp to và bên ngoài phủ lớp lông trắng, được thu hái thủ công và sao bằng tay. cho màu xanh ngọc trong trẻo, hương thơm dịu nhẹ, vị chát tinh tế và hậu ngọt sâu lắng. Với chất lượng cao cấp, chè Shan Tuyết Tà Xùa thường được đóng trong hộp trang nhã, rất thích hợp làm quà biếu sang trọng trong các dịp lễ, tết hoặc sự kiện quan trọng.

Giá tham khảo: 260.000 - 1.350.000 VND/150g tuỳ chủng loại

Chè Shan Tuyết Tà Xùa

26. Gia vị núi rừng

Sơn La được ví như “kho gia vị tự nhiên”, nơi hội tụ nhiều sản vật đặc trưng như mắc khén, hạt dổi, gừng đá, sả rừng, húng rừng và nhiều loại rau thơm bản địa khác. Những gia vị này mang hương thơm đặc trưng của núi rừng, giúp làm dậy vị cho các món ăn dân dã lẫn cao cấp. Đây chính là món quà nhỏ nhưng đầy tinh tế, rất được những người yêu bếp và đam mê nấu nướng ưa chuộng.

Giá tham khảo: 45.000 VND/250g

27. Sản phẩm từ sữa Mộc Châu

Nhờ khí hậu mát mẻ và đồng cỏ rộng lớn, Mộc Châu là thủ phủ bò sữa lớn nhất miền Bắc. Từ nguồn sữa tươi nguyên chất, nhiều sản phẩm đã được phát triển như: sữa chua nguyên chất, sữa chua nếp cẩm, sữa tươi thanh trùng, bơ tươi, phô mai, caramen, bánh sữa, v.v. Các sản phẩm được đóng gói tiện lợi và là lựa chọn lý tưởng để làm quà cho trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc gia đình.

Giá tham khảo: Từ 35.000 VND/sản phẩm

Bên cạnh những đặc sản tiêu biểu kể trên, Sơn La còn sở hữu nhiều sản vật phong phú khác mà bạn có thể khám phá:

• Mận hậu bản Dầu
• Măng nứa sấy khô
• Mật ong bánh tổ
• Trà matcha
• Hồng giòn
• Khoai sọ mán Vân Hồ
• Gạo tẻ râu hữu cơ bản Bướt
• Rượu men lá
• Bánh gai
• Miến dong thái tay
• Nếp tan Mường Và
• Xoài tròn Yên Châu
• Cá tép dầu khô
• Nước mắm Quỳnh Nhai
• Rượu cần

Mua đặc sản Sơn La ở đâu? Gợi ý chợ và cửa hàng nổi tiếng cho bạn

Để tìm mua đặc sản Sơn La chất lượng và an toàn, bạn có thể tham khảo các địa điểm sau:

• Chợ Mộc Châu: Quốc lộ 43, thị trấn Mộc Châu, Mộc Châu, Sơn La
• Chợ thị trấn Nông Trường: Đường Lê Thanh Nghị, Phiêng Luông, Mộc Châu, Sơn La
• Chợ đêm Mộc Châu: Đường Lê Thanh Nghị, tiểu khu 32, Phiêng Luông, Mộc Châu, Sơn La
• Hợp tác xã Đặc sản Tây Bắc: 117 Hoàng Quốc Việt, nông trường Mộc Châu, Mộc Châu, Sơn La
• Nông trang Xanh: Quốc lộ 5, Vân Hồ, Mộc Châu, Sơn La
• Các điểm bán đặc sản dọc Quốc lộ 6

Đặc sản Sơn La không chinh phục thực khách bằng cao lương mỹ vị hay nghệ thuật trình bày cầu kỳ, mà để lại dấu ấn sâu đậm nhờ hương vị mộc mạc, đậm đà bản sắc vùng cao. Chính sự kết hợp giữa nguyên liệu thiên nhiên, cách chế biến truyền thống và không gian gần gũi, chân tình đã tạo nên sức hút riêng biệt, níu chân bao du khách.

Dù bạn đặt chân đến Sơn La vào mùa xuân se lạnh, hè rực rỡ hay những ngày đông tĩnh lặng, đừng quên dành thời gian thưởng thức các món ăn dân dã và mang về những sản vật tinh túy, như một cách gìn giữ và sẻ chia hương vị núi rừng với người thân yêu. Hãy để Vietnam Airlines đồng hành cùng bạn!